Tên gọi phổ biến “Visa 18B” hay “Chuyển đổi bằng Đức” thực chất liên quan đến loại thị thực dành cho lao động có trình độ chuyên môn với bằng đại học theo Điều 18b Luật Cư trú Đức (Aufenthaltsgesetz). Điều kiện Visa 18B Đức tập trung vào 3 yếu tố chính: (1)bạn có bằng đại học được Đức công nhận, (2) làm công việc “có trình độ” tại Đức và (3) đáp ứng các điều kiện cấp thị thực chung.
Dưới đây là cách tự đối chiếu điều kiện tham gia chương trình visa 18B Đức trước khi bắt đầu hồ sơ.
| Nhóm điều kiện | Nội dung cần kiểm tra |
| Bằng cấp | Có bằng đại học được Đức công nhận/đánh giá tương đương (kiểm tra trên Anabin hoặc thẩm định ZAB) |
| Việc làm | Có hợp đồng lao động hoặc đề nghị tuyển dụng cụ thể cho công việc có trình độ tại Đức |
| Hồ sơ cá nhân | Hộ chiếu, bảo hiểm, điều kiện nhập cảnh và hồ sơ thị thực theo yêu cầu |
| Tiếng Đức | Không phải lúc nào cũng là điều kiện luật định, có thể bị ảnh hưởng bởi yêu cầu của doanh nghiệp Đức |
| Trường hợp đặc biệt | Người trên 45 tuổi, nghề có quản lý chuyên môn, hồ sơ bằng cấp chưa rõ ràng |
I. Yêu cầu về bằng cấp
Đây là điều kiện cốt lõi của Visa 18B Đức. Ứng viên cần có Bằng đại học được công nhận/đánh giá tương đương với bằng đại học Đức.
Với bằng đại học Việt Nam, việc kiểm tra thường bắt đầu từ Anabin – cơ sở dữ liệu của Đức về cơ sở đào tạo và văn bằng nước ngoài. Nếu thông tin trường và ngành chưa đủ để chứng minh tính tương đương, ứng viên sẽ cần xin Statement of Comparability của ZAB (Zentralstelle für ausländisches Bildungswesen – Cơ quan Trung ương về Giáo dục nước ngoài) để xác định xem bằng đại học của bạn có tương đương với bằng đại học Đức không.
Thẩm định ZAB không “đổi bằng” thành bằng Đức. Đây là văn bản đánh giá mức độ tương đương của bằng đại học nước ngoài với hệ thống giáo dục đại học Đức, thường được sử dụng để hỗ trợ hồ sơ việc làm và thị thực.
Tìm hiểu thêm: Hướng dẫn tra cứu bằng cấp ở Anabin
II. Yêu cầu về công việc
Ngoài bằng cấp, ứng viên cần có hợp đồng lao động hoặc đề nghị tuyển dụng cụ thể tại Đức. Công việc phải là “việc làm có trình độ” (qualifizierte Beschäftigung), tức thường đòi hỏi kiến thức, kỹ năng được đào tạo bài bản; không phải mọi công việc phổ thông đều phù hợp với diện Visa 18B.
Doanh nghiệp có thể yêu cầu thêm:
- Kinh nghiệm làm việc liên quan;
- Khả năng làm việc theo ca;
- Tiếng Đức hoặc tiếng Anh;
- Chứng chỉ chuyên môn nội bộ;
- Thời gian thử việc và khả năng hội nhập môi trường làm việc.
Ví dụ, anh Cao Quân Lượng, tốt nghiệp Đại học Giao thông Vận tải, đã sang Đức làm việc trong ngành Vận hành máy. Trường hợp này cho thấy doanh nghiệp không chỉ nhìn vào tên ngành học mà còn đánh giá khả năng đáp ứng vị trí thực tế.
III. Yêu cầu về độ tuổi
Luật Đức không quy định một độ tuổi tối đa chung để xin Visa 18B. Vì vậy, 35, 40 hay trên 45 tuổi không đồng nghĩa với việc không thể sang Đức làm việc.
Trong thực tế tuyển dụng tại AVT:
- Nhiều doanh nghiệp yêu cầu ứng viên trong độ tuổi: 22 đến 45 tuổi, tùy tính chất công việc.
- Người trên 45 tuổi vẫn có thể đi Đức theo diện visa 18B nếu mức lương của công việc đạt ngưỡng luật định hoặc có phương án bảo đảm hưu trí phù hợp. Năm 2026, mức lương tham chiếu theo quy định là 55.770 EUR/năm (brutto), tương đương 4.647,50 EUR/tháng (brutto). Mức này được điều chỉnh theo từng năm.
Do đó, tuổi không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng đi Đức theo Visa 18B. Điều quyết định vẫn là sự phù hợp tổng thể giữa bằng cấp, kết quả công nhận, yêu cầu từ doanh nghiệp Đức và hồ sơ cá nhân. Tại AVT, có ứng viên Hoa Mai, 44 tuổi, có bằng đại học tại chức, đã thẩm định bằng qua ZAB thành công, nhận visa 18B và sang Đức làm việc trong ngành vận hành máy.
IV. Yêu cầu về tiếng Đức
Về nguyên tắc, Visa 18B không đặt ra một mức yêu cầu về trình độ tiếng Đức cố định như A2. B1 hay B2 cho mọi hồ sơ. Vì vậy, nói “Visa 18B bắt buộc B1” là chưa chính xác.
Trình độ tiếng Đức cần có sẽ phụ thuộc chủ yếu vào:
- Công việc có thuộc nghề được quản lý tại Đức hay không;
- Yêu cầu tuyển dụng cụ thể của doanh nghiệp Đức
Đối với nghề được nhà nước quản lý, đặc biệt là một số nghề trong lĩnh vực y tế như bác sĩ, điều dưỡng, ứng viên thường phải đáp ứng yêu cầu về tiếng Đức để được công nhận hoặc cấp phép hành nghề. Trình độ cụ thể không giống nhau cho tất cả các nghề mà phụ thuộc vào nghề nghiệp và cơ quan có thẩm quyền.
Nếu công việc không thuộc quản lý nhà nước, Visa 18B không đặt ra một mức tiếng Đức tối thiểu chung. Ứng viên nên kiểm tra yêu cầu tiếng Đức của vị trí công việc đang được tuyển dụng. Một số vị trí có thể chấp nhận ứng viên có tiếng Đức cơ bản, không cần thi chứng chỉ, ví dụ: chế biến thực phẩm. Ngược lại, những công việc cần giao tiếp nhiều với khách hàng, đồng nghiệp như bán hàng, nhà hàng – khách sạn, doanh nghiệp có thể yêu cầu trình độ tiếng Đức B1/B2.
V. Yêu cầu về sức khỏe và lý lịch
Ứng viên cần có sức khỏe phù hợp để thực hiện công việc tại Đức, đặc biệt với những vị trí yêu cầu làm việc theo ca, đứng lâu, vận hành máy móc hoặc lao động thể chất. Tùy doanh nghiệp và tính chất công việc, ứng viên có thể được yêu cầu khám sức khỏe hoặc cung cấp giấy tờ liên quan.
Về lý lịch, ứng viên không thuộc trường hợp bị cấm nhập cảnh hoặc có căn cứ để cơ quan có thẩm quyền từ chối cấp thị thực theo quy định của Đức. Hồ sơ cá nhân cũng cần được khai báo trung thực và nhất quán trong suốt quá trình xin visa.
VI. Những trường hợp cần lưu ý khi tham gia Visa 18B
1, Người trên 45 tuổi
Người trên 45 tuổi vẫn có thể thuộc diện Visa 18B nếu đáp ứng điều kiện bằng cấp, sức khỏe, lý lịch tốt và đặc biệt là công việc đáp ứng yêu cầu về lương theo luật định hoặc có phương án bảo đảm hưu trí khi xin cư trú làm việc lần đầu. Hãy kiểm tra ngưỡng lương luật định áp dụng tại thời điểm nộp hồ sơ.
2. Người chưa có tiếng Đức
Với các vị trí tuyển dụng mà AVT đang triển khai, thông thường doanh nghiệp không yêu cầu ứng viên phải có sẵn tiếng Đức tại thời điểm nộp hồ sơ. Vì vậy, người chưa từng học tiếng Đức vẫn có thể ứng tuyển chương trình nếu đáp ứng các điều kiện về độ tuổi, bằng cấp, sức khỏe và lý lịch.
Trong thời gian chờ xử lý hồ sơ, ứng viên có thể học bổ sung tiếng Đức để chuẩn bị cho quá trình làm việc và sinh sống tại Đức. Trình độ cần đạt sẽ phụ thuộc chủ yếu vào việc công việc có thuộc nhóm nghề được quản lý tại Đức hay không và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp đối với từng vị trí.
3. Người muốn làm công việc trái ngành
Việc làm không nhất thiết phải cùng chuyên ngành trên bằng đại học trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, công việc vẫn cần là việc làm có trình độ và doanh nghiệp phải chấp nhận hồ sơ của ứng viên.
Tại AVT, anh Anh Tuấn có bằng kỹ sư Phát triển nông thôn, đã nhận visa 18B và hiện làm việc tại Đức trong ngành Chế biến thực phẩm. Đây là case thực tế cho thấy khả năng chuyển hướng nghề nghiệp là có thể, nhưng không nên suy diễn rằng mọi hồ sơ trái ngành đều được chấp nhận như nhau.
4. Người làm ngành nghề cần công nhận chuyên môn
Một số nghề là nghề được quản lý (regulated professions), chẳng hạn nhiều vị trí trong y tế, giáo dục hoặc lĩnh vực yêu cầu giấy phép hành nghề. Với các nghề này, chỉ có ZAB hoặc Anabin thường chưa đủ; ứng viên có thể phải thực hiện thủ tục công nhận chuyên môn và xin quyền hành nghề tại cơ quan có thẩm quyền.
VII. Những hiểu lầm thường gặp về điều kiện Visa 18B Đức
1, Có bằng đại học là chắc chắn đi được?
Không. Bằng đại học chỉ là một phần của hồ sơ. Bằng cần được công nhận hoặc đánh giá tương đương, đồng thời ứng viên phải có công việc phù hợp, hợp đồng lao động và đáp ứng điều kiện thị thực/cư trú.
2. Bắt buộc phải làm đúng ngành?
Không phải lúc nào cũng bắt buộc đúng từng tên ngành trên bằng. Tuy nhiên, việc làm phải có trình độ, phù hợp với hồ sơ tuyển dụng và được doanh nghiệp tiếp nhận. Với nghề được quản lý, quy định chuyên môn có thể chặt chẽ hơn.
3. Bắt buộc phải có B1 hoặc B2?
Không có một mức tiếng Đức nào áp dụng đồng loạt cho mọi hồ sơ Visa 18B. Trình độ ngoại ngữ phụ thuộc nhiều vào doanh nghiệp, nghề nghiệp và tính chất công việc.
4. Hồ sơ nào cũng phải làm ZAB?
Không. Nếu bằng cấp và cơ sở đào tạo đã có kết quả phù hợp, rõ ràng trên Anabin, ứng viên có thể không cần Statement of Comparability từ ZAB. Ngược lại, ZAB thường cần thiết khi dữ liệu Anabin chưa đủ căn cứ cho hồ sơ.
VIII. Đủ điều kiện Visa 18B thì làm gì tiếp theo?
Nếu bạn tự đánh giá có nền tảng phù hợp, bước tiếp theo nên là kiểm tra theo thứ tự:
Bước 1: Tra cứu trường và bằng trên Anabin hoặc xác định nhu cầu thẩm định ZAB.
Bước 2: Đối chiếu ngành nghề, kinh nghiệm và khả năng ngoại ngữ với vị trí tuyển dụng.
Bước 3: Học tiếng Đức theo yêu cầu của vị trí tuyển dụng
Bước 4: Chuẩn bị hồ sơ thị thực theo hướng dẫn của Cơ quan đại diện Đức.
Khi lựa chọn đơn vị đồng hành, ứng viên nên ưu tiên kiểm tra tư cách pháp lý, giấy phép hoạt động liên quan đến đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài, hợp đồng dịch vụ, chi phí và cơ chế hỗ trợ minh bạch. Điều này giúp bảo vệ quyền lợi của chính bạn trong suốt quá trình chuẩn bị hồ sơ.
AVT Group, với 14 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực đào tạo tiếng, tư vấn và cung ứng nhân lực tại Đức, sẵn sàng hỗ trợ ứng viên kiểm tra bằng cấp, định hướng ZAB/Anabin và đối chiếu lộ trình Visa 18B theo từng hồ sơ.
Tìm hiểu thêm:
Là cầu nối giữa học viên và cộng đồng, Bộ phận Truyền thông AVT lan tỏa câu chuyện thành công của học viên và cập nhật thông tin chính thống về các chương trình tại Đức, góp phần khẳng định uy tín của AVT – tổ chức tiên phong 13 năm trong lĩnh vực, đã đồng hành cùng hơn hàng ngàn học viên chinh phục sự nghiệp tại châu Âu.
